(Η
πρώτη κριτική για το μυθιστόρημά μου Η μελωδία των αγαλμάτων μόλις
δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό fractal
από την ποιήτρια, φιλόλογο και κριτικογράφο Χρυσάνθη Ιακώβου. Την ευχαριστώ από
καρδιάς. Παραθέτω το κείμενό της.)
֎
Ένα
σπονδυλωτό μυθιστόρημα για τα διαψευσμένα όνειρα, τις λάθος επιλογές και την
ανάγκη για ευτυχία
Γράφει η Χρυσάνθη Ιακώβου
Παναγιώτης Γούτας «Η μελωδία των
αγαλμάτων», Εκδόσεις Βακχικόν, 2026
Μπορούν
οι άνθρωποι να σηκώσουν το βάρος των επιλογών τους; Κι αν οι επιλογές τους
είναι λάθος, μπορούν να βρουν τη δύναμη να κάνουν μια νέα αρχή; Αυτό μοιάζει να
αναρωτιέται ο Παναγιώτης Γούτας στο νέο του βιβλίο «Η μελωδία των αγαλμάτων»,
τοποθετώντας τους ήρωές του αριστοτεχνικά σε κομβικά σημεία της ζωής τους, όπου
τα λάθη, οι μεταμέλειες και οι αδυναμίες τους τους καθορίζουν.
Οι ήρωες πολλοί και με διαφορετικές πληγές
ο καθένας. Τρεις συμφοιτήτριες που ξανασυναντιούνται χρόνια μετά και αρχίζουν
τη φιλία τους από την αρχή, αναπολώντας τον παλιό τους έρωτα για το ίδιο
πρόσωπο. Ένας άντρας που κρύβει τις σεξουαλικές του προτιμήσεις από τη γυναίκα
του και ένας άλλος που φοβάται τη δέσμευση. Μια υπάλληλος μικροβιολογικού που
επιλέγει τους λάθος συντρόφους. Ένας αστυνομικός που καταδιώκει τα λάθος άτομα,
ένας γυμνασιάρχης που γράφει διηγήματα. Πολλά από τα πρόσωπα του βιβλίου δεν γνωρίζονται
μεταξύ τους, έχουν όμως ένα κοινό: συχνάζουν στο ίδιο μπαρ, το Ερμής Ανάδρομος.
Ο Ερμής Ανάδρομος, ένα μέρος όπου διασταυρώνονται τυχαία -ή μοιραία- οι ζωές
άγνωστων μεταξύ τους ανθρώπων, λειτουργεί σαν καταφύγιο για τους ήρωες και σαν
άξονας και κέντρο αναφοράς για τον συγγραφέα.
Τολμηρό εγχείρημα από την πλευρά του
συγγραφέα να συνενώσει τόσα διαφορετικά στοιχεία σε ένα μυθιστόρημα χωρίς να
χάσει τις ισορροπίες και χωρίς να προκαλέσει σύγχυση στον αναγνώστη –
αντιθέτως, ο σπονδυλωτός χαρακτήρας του βιβλίου δίνει ρυθμό και ένταση χάρη
στις εναλλασσόμενες σκηνές και δημιουργεί ένα ενδιαφέρον σύμπλεγμα προσώπων,
γεγονότων, ιδεών.
Οι ήρωες του βιβλίου μοιάζουν σε ένα πρώτο
επίπεδο εγκλωβισμένοι στις ζωές τους, σε δικά τους προσωπικά αδιέξοδα ή
μυστικά, με λάθη δικά τους ή με καταστάσεις που τους επιβλήθηκαν χωρίς τη
θέλησή τους, όμως τελικά ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζονται όσα τους
συμβαίνουν και η δύναμη που επιδεικνύουν όταν χρειαστεί είναι αυτό που τους
χαρακτηρίζει. Οι ήρωες του Γούτα ενεργούν πέρα από τους κανόνες του πρέπει,
ενεργούν μόνο με βάση αυτό που θέλουν και αυτό που πιστεύουν πως μπορούν να
κάνουν. Κι αυτό ίσως είναι αρκετό για να ζήσει κανείς μια ικανοποιητική ζωή.
Ο συγγραφέας παίζει αρκετά με την έννοια
της νοσταλγίας και του παρελθόντος, όχι με τρόπο τρυφερό ή μελοδραματικό, αλλά
χρησιμοποιώντας την έννοια αυτή για να τοποθετήσει τους ήρωες στο σήμερα.
Υπάρχει διαρκώς η διάψευση, η απογοήτευση και συγχρόνως μια νέα ελπίδα.
Πίσω από τις ζωές των ηρώων και τα μικρά ή
μεγάλα γεγονότα που συμβαίνουν, ο Γούτας έχει γεμίσει το βιβλίο με τέχνη, με
αναφορές σε ταινίες ή σε μουσικά κομμάτια της τζαζ. Ενδιαφέρουσες επίσης οι
αναφορές στην πολιτική, στην Αριστερά, στη διάψευση των οραμάτων. Το φόντο που
έχει χτίσει ο συγγραφέας συμπλέκεται αριστοτεχνικά με τη δράση του βιβλίου και
τις ζωές των ηρώων του.
Τα πρόσωπα του βιβλίου δεν οδηγούνται
απαραιτήτως κάπου. Δεν ξεφεύγουν εντελώς από τους δαίμονές τους, δεν ζουν ίσως
τη ζωή που ονειρεύτηκαν, δεν εξιλεώνονται απόλυτα, δεν διορθώνουν τα πάντα.
Απλώς συνεχίζουν κάνοντας το καλύτερο που μπορούν. Κι αυτό είναι τελικά μια
πάρα πολύ ενδιαφέρουσα και ρεαλιστική λογοτεχνική προσέγγιση.