Η αναγνωστική πρόταση του μήνα: J. M. Goetzee, Η ελπίδα

 

         

    Η ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

 

[Μία φορά κάθε μήνα θα προτείνεται από το blog ένα βιβλίο, πρόσφατης ή παλαιότερης κυκλοφορίας ως αναγνωστική πρόταση. Για αυτόν τον μήνα θα μας απασχολήσει η συλλογή διηγημάτων του J. M. Goetzee Η ελπίδα και άλλες ιστορίες (εκδ. Διόπτρα, 2026, μτφρ. Χριστίνα Σωτηροπούλου)]

●

 

σ. 90: «Σκέφτηκα ότι ο κόσμος ανέχεται τη σφαγή των ζώων μόνο και μόνο επειδή δεν βλέπει τη διαδικασία».

σ. 81: «Δεν είναι κακό να κάνει κανείς το καθήκον του. Το καθήκον είναι αυτό που κάνει τον κόσμο να γυρίζει, όχι η αγάπη».

σ. 74: «Όχι, δεν υπάρχει Θεός. Αλλά, τουλάχιστον, στον κόσμο για τον οποίο εύχομαι και προσεύχομαι να υπάρχει, κάθε ψυχή θα έχει μια ευκαιρία».

σ. 67: «Αν ήταν όλοι σαν εσένα, το ανθρώπινο είδος δεν θα είχε επιβιώσει κατά την εποχή των Παγετώνων».

 

Είναι ελάχιστες μόνο από τις αρκετές, υπαρξιακού τύπου, φράσεις-ευφυολογήματα που αναφέρει η Ελίζαμπεθ Κοστέλο (ηρωίδα και παλαιότερων βιβλίων του συγγραφέα) στην πρόσφατη συλλογή διηγημάτων του Η ελπίδα και άλλες ιστορίες. Αν εξαιρέσουμε τις δύο πρώτες ιστορίες του βιβλία που έχουν κάποια αφηγηματική αυτονομία, οι υπόλοιπες έξι σχετίζονται μεταξύ τους, είναι αλληλένδετες και, κατά κανόνα, φωτογραφίζουν μια ηλικιωμένη γυναίκα στο λυκόφως της ζωής της, που ζει σε ξένη χώρα, είναι διάσημη συγγραφέας και έρχεται σε επικοινωνία (όσο αυτό είναι εφικτό) με τα παιδιά της και τη νύφη της, που αγωνιούν για το μέλλον και την εξέλιξη της υγείας της.

Μέσα απ’ όλες τις ιστορίες ο αναγνώστης θα προβληματιστεί βαθιά για μεγάλα θέματα της ζωής και της λογοτεχνίας, όπως τα γηρατειά, ο θάνατος, η πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων, η σχέση ανθρώπων-ζώων, η αίσθηση του καθήκοντος και η συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικές αντιλήψεις και στάσεις ζωής, η ανεκτικότητα, η ευθανασία ως διέξοδος στην άνοια των ηλικιωμένων, που χάνουν την αξιοπρέπειά τους.

Ωστόσο, αν κάτι ξεχωρίζει και υπερτερεί σ’ αυτές τις άκρως ενδιαφέρουσες ιστορίες του βραβευμένου με Νόμπελ (2003) Νοτιοαφρικανού συγγραφέα, είναι η αίσθηση μιας υπαρξιακής παραδοξότητας και μιας υψηλής φιλοσοφικής ενατένισης της ζωής, που αποτυπώνεται ανάγλυφα ιδίως μέσα από τους διαλόγους των ηρώων του.

 

Δείγμα γραφής (σ. 118)

 

Όμως, πιάνομαι από μια τελευταία πεποίθηση: ότι το κοτοπουλάκι που μου εμφανίστηκε στην οθόνη χτες το βράδυ εμφανίστηκε για συγκεκριμένο λόγο, εκείνο και τα άλλα αμελητέα όντα των οποίων οι δρόμοι συναντήθηκαν με τον δικό μου καθώς όδευαν προς τον θάνατο.

Για εκείνα γράφω. Οι ζωές τους είναι πολύ σύντομες και τόσο εύκολα ξεχνιούνται. Είμαι το μόνο πλάσμα στο σύμπαν που ακόμη θυμάται, αν αφήσουμε κατά μέρος τον Θεό. Όταν φύγω από εδώ, θα υπάρχει μόνο το κενό. Θα είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Γι’ αυτό γράφω για εκείνα και γι’ αυτό ήθελα να διαβάσεις για εκείνα. Για να αφήσω σ’ εσένα την ανάμνησή τους. Αυτό είναι όλο.

 

Π. Γ.

Δωδέκατος παίκτης (10)-Ντριπλέρ

 

ΔΩΔΕΚΑΤΟΣ ΠΑΙΚΤΗΣ

 

 

(σ’ αυτή τη στήλη δημοσιεύονται για πρώτη φορά –ή αναδημοσιεύονται– διηγήματά μου αναφορικά με το ποδόσφαιρο)

 

 

֎

Ντριπλέρ

 

 

 

Είχα χρόνια να τον συναντήσω στη γειτονιά. Τον πέτυχα στην ουρά ενός ταμείου στον Σκλαβενίτη, επί της Παπαναστασίου, και θυμήθηκα τα παλιά. Τριγυρνούσε τη δεκαετία του ογδόντα στη γειτονιά με μια δερμάτινη μπάλα σε ένα φιλεδάκι,  ψάχνοντας συμπαίκτες στις αλάνες και στο βοηθητικό γηπεδάκι, πίσω από το γήπεδο του Άρη, για να στήσουν διπλό. Όσοι αποφασίζανε να παίξουν μαζί του δεινοπαθούσαν. Φοβερός τεχνίτης και ντριπλέρ, δεν μπορούσες να του πάρεις την μπάλα από τα πόδια ακόμα κι αν είχες μπάρμπα τον ίδιο τον Θεό. Έμπαινε και στα γήπεδα των μεγάλων ομάδων της πόλης, του Άρη, του ΠΑΟΚ και του Ηρακλή, κατέβαινε, άγνωστο πώς, στο ημίχρονο στον αγωνιστικό χώρο και τάραζε στις ντρίπλες τους αναπληρωματικούς των ομάδων, που έτριβαν τα μάτια τους με αυτόν τον απίθανο τύπο, που είχαν μπλέξει. Είχε σχετικά μακρύ μαλλί, κάπως γλιτσερό, και φορούσε πάντα φτηνές ελβιέλες στα πόδια. Ένα φαρδύ πουκάμισο χυνόταν ανέμελα πάνω από τη φόρμα. Κανείς δεν γνώριζε πώς ζούσε, πού έμενε, πώς τα έφερνε βόλτα. Μέχρι και την πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα έκανε το ίδιο ακριβώς πράγμα. Γυρνούσε με μια μπάλα υπό μάλης ψάχνοντας πιτσιρικάδες ή και μεγαλύτερους για να τους ταράξει στις ντρίπλες. Την περίπτωσή του την αναφέρει σε κάποιο βιβλίο του και γνωστός διηγηματογράφος της πόλης μας, που πέρασε κι αυτός τα νεανικά του χρόνια στο Χαριλάου.

Τον γνώρισα με το πρώτο. Ο χρόνος που μεσολάβησε δεν τον είχε αλλοιώσει σημαντικά. Θα πρέπει να είχε περάσει κατά πολύ τα εβδομήντα, όμως το στιλ του πάντα αέρινο και νεανικό. Φορούσε κάτι χιλιοφορεμένα αθλητικά και έβαζε σε μια σακούλα τα λιγοστά του ψώνια. Δεν άντεξα να μην του μιλήσω:

«Ο Ορέστης δεν είσαι;» τον ρώτησα.

«Κάπου σε θυμάμαι· είσαι παλιός Χαριλιώτης;» ρώτησε στρέφοντας πάνω μου το κουρασμένο βλέμμα του.

«Ναι, παίζαμε πριν από χρόνια μπάλα στις αλάνες, πίσω από τον Άρη, εκεί που σήμερα έχει γίνει πάρκο».

Χαμογέλασε αχνά.

«Τι χρόνια!» σιγομουρμούρισε κάπως συγκινημένος.

Πήρα θάρρος και συνέχισα.

«Σε θυμάμαι, ρε Ορέστη, ένα απόγευμα στο Χαριλάου, σε ένα ματς Άρης-Ιωνικός, που είχες ταράξει στις ντρίπλες όλη την ομάδα του Άρη και επί δεκαπέντε ολόκληρα λεπτά κανείς δεν μπορούσε να σου πάρει την μπάλα από τα πόδια».

Μια πίκρα απλώθηκε ξαφνικά στο πρόσωπο του. Με κοίταξε μια τελευταία φορά στα μάτια, σήκωσε τη σακούλα με τα ψώνια, «αυτά περάσανε, αγόρι μου· τώρα μας ντριπλάρει ο Θεός! Κανείς μας δεν του παίρνει την μπάλα από τα πόδια!» μου είπε, και βιάστηκε να φύγει, άρον άρον, από το κατάστημα.

ΤΕΧΝΕΣ OnLine-Κριτική

 

                                                Μια κριτική (σχόλιο) του Κώστα Τραχανά 

                                         για το βιβλίο μου Η μελωδία των αγαλμάτων

https://www.texnesonline.gr/2026/06/blog-post_95.html

Συνέντευξη του Π. Γούτα στην book press

 

                                      ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΑΓΟΡΑΣΤΟ 

                                  ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ BOOK PRESS

https://bookpress.gr/sinenteuxeis/ellines/26113-5-lepta-me-ton-panagioti-goyta-sto-teleftaio-mythistorima-mou-mia-olokliri-epoxi-anavionei-se-ena-bar

Η μελωδία των αγαλμάτων: η πρώτη κριτική

 

(Η πρώτη κριτική για το μυθιστόρημά μου Η μελωδία των αγαλμάτων μόλις δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό περιοδικό fractal από την ποιήτρια, φιλόλογο και κριτικογράφο Χρυσάνθη Ιακώβου. Την ευχαριστώ από καρδιάς. Παραθέτω το κείμενό της.)

 

֎

 

 

Ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα για τα διαψευσμένα όνειρα, τις λάθος επιλογές και την ανάγκη για ευτυχία

 

                      Γράφει η Χρυσάνθη Ιακώβου

 

 

Παναγιώτης Γούτας «Η μελωδία των αγαλμάτων», Εκδόσεις Βακχικόν, 2026

 

Μπορούν οι άνθρωποι να σηκώσουν το βάρος των επιλογών τους; Κι αν οι επιλογές τους είναι λάθος, μπορούν να βρουν τη δύναμη να κάνουν μια νέα αρχή; Αυτό μοιάζει να αναρωτιέται ο Παναγιώτης Γούτας στο νέο του βιβλίο «Η μελωδία των αγαλμάτων», τοποθετώντας τους ήρωές του αριστοτεχνικά σε κομβικά σημεία της ζωής τους, όπου τα λάθη, οι μεταμέλειες και οι αδυναμίες τους τους καθορίζουν.

Οι ήρωες πολλοί και με διαφορετικές πληγές ο καθένας. Τρεις συμφοιτήτριες που ξανασυναντιούνται χρόνια μετά και αρχίζουν τη φιλία τους από την αρχή, αναπολώντας τον παλιό τους έρωτα για το ίδιο πρόσωπο. Ένας άντρας που κρύβει τις σεξουαλικές του προτιμήσεις από τη γυναίκα του και ένας άλλος που φοβάται τη δέσμευση. Μια υπάλληλος μικροβιολογικού που επιλέγει τους λάθος συντρόφους. Ένας αστυνομικός που καταδιώκει τα λάθος άτομα, ένας γυμνασιάρχης που γράφει διηγήματα. Πολλά από τα πρόσωπα του βιβλίου δεν γνωρίζονται μεταξύ τους, έχουν όμως ένα κοινό: συχνάζουν στο ίδιο μπαρ, το Ερμής Ανάδρομος. Ο Ερμής Ανάδρομος, ένα μέρος όπου διασταυρώνονται τυχαία -ή μοιραία- οι ζωές άγνωστων μεταξύ τους ανθρώπων, λειτουργεί σαν καταφύγιο για τους ήρωες και σαν άξονας και κέντρο αναφοράς για τον συγγραφέα.

Τολμηρό εγχείρημα από την πλευρά του συγγραφέα να συνενώσει τόσα διαφορετικά στοιχεία σε ένα μυθιστόρημα χωρίς να χάσει τις ισορροπίες και χωρίς να προκαλέσει σύγχυση στον αναγνώστη – αντιθέτως, ο σπονδυλωτός χαρακτήρας του βιβλίου δίνει ρυθμό και ένταση χάρη στις εναλλασσόμενες σκηνές και δημιουργεί ένα ενδιαφέρον σύμπλεγμα προσώπων, γεγονότων, ιδεών.

Οι ήρωες του βιβλίου μοιάζουν σε ένα πρώτο επίπεδο εγκλωβισμένοι στις ζωές τους, σε δικά τους προσωπικά αδιέξοδα ή μυστικά, με λάθη δικά τους ή με καταστάσεις που τους επιβλήθηκαν χωρίς τη θέλησή τους, όμως τελικά ο τρόπος με τον οποίο διαχειρίζονται όσα τους συμβαίνουν και η δύναμη που επιδεικνύουν όταν χρειαστεί είναι αυτό που τους χαρακτηρίζει. Οι ήρωες του Γούτα ενεργούν πέρα από τους κανόνες του πρέπει, ενεργούν μόνο με βάση αυτό που θέλουν και αυτό που πιστεύουν πως μπορούν να κάνουν. Κι αυτό ίσως είναι αρκετό για να ζήσει κανείς μια ικανοποιητική ζωή.

Ο συγγραφέας παίζει αρκετά με την έννοια της νοσταλγίας και του παρελθόντος, όχι με τρόπο τρυφερό ή μελοδραματικό, αλλά χρησιμοποιώντας την έννοια αυτή για να τοποθετήσει τους ήρωες στο σήμερα. Υπάρχει διαρκώς η διάψευση, η απογοήτευση και συγχρόνως μια νέα ελπίδα.

Πίσω από τις ζωές των ηρώων και τα μικρά ή μεγάλα γεγονότα που συμβαίνουν, ο Γούτας έχει γεμίσει το βιβλίο με τέχνη, με αναφορές σε ταινίες ή σε μουσικά κομμάτια της τζαζ. Ενδιαφέρουσες επίσης οι αναφορές στην πολιτική, στην Αριστερά, στη διάψευση των οραμάτων. Το φόντο που έχει χτίσει ο συγγραφέας συμπλέκεται αριστοτεχνικά με τη δράση του βιβλίου και τις ζωές των ηρώων του.

Τα πρόσωπα του βιβλίου δεν οδηγούνται απαραιτήτως κάπου. Δεν ξεφεύγουν εντελώς από τους δαίμονές τους, δεν ζουν ίσως τη ζωή που ονειρεύτηκαν, δεν εξιλεώνονται απόλυτα, δεν διορθώνουν τα πάντα. Απλώς συνεχίζουν κάνοντας το καλύτερο που μπορούν. Κι αυτό είναι τελικά μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα και ρεαλιστική λογοτεχνική προσέγγιση.

 

 

 https://www.fractalart.gr/i-melodia-ton-agalmaton/

 

Βιβλιοπαρουσίαση: Ο Π. Γούτας στον ΙΑΝΟ Θεσ/νίκης

 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ Π. ΓΟΥΤΑ

ΣΤΟΝ ΙΑΝΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

(Η μελωδία των αγαλμάτων,

εκδόσεις Βακχικόν, 2026)

 

Παρά την αστάθεια του καιρού (καθότι Μάιος), την Τρίτη 19 Μαΐου, στις 7 το απόγευμα, με αρκετές παρουσίες βιβλιόφιλων και μεγάλη επιτυχία, έγινε η παρουσίαση του νέου μυθιστορήματος του Παναγιώτη Γούτα Η μελωδία των αγαλμάτων (Βακχικόν, 2026) στο πατάρι του βιβλιοπωλείου Ιανός, στη Θεσσαλονίκη. Ο ποιητής και πρώην πρόεδρος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης, Βαγγέλης Τασιόπουλος, που ήταν ο κεντρικός ομιλητής της βραδιάς στάθηκε, μεταξύ άλλων, στους πειστικούς γυναικείους χαρακτήρες του βιβλίου του Γούτα, ενώ ο ίδιος ο συγγραφέας τόνισε πως μεταμορφώνεται στην πεζογραφία του από βιβλίο σε βιβλίο, και από το εσωτερικό, εξομολογητικό και προσωπικό ύφος των διηγημάτων του, στο μυθιστόρημα απελευθερώνεται, γίνεται εξωστρεφής και δημιουργεί πιο ολοκληρωμένους και πειστικούς χαρακτήρες, σε αφηγήσεις απλωμένες σε βάθος χρόνου. Η συγγραφέας και νυν πρόεδρος της ΕΛΘ Δήμητρα Μήττα, σε παρέμβασή της εξήρε, μεταξύ άλλων, και τη μουσική επένδυση του μυθιστορήματος, λέγοντας πως ο αναγνώστης, πέρα από την αφήγηση, απολαμβάνει και τη μουσική που επιλέγει ο συγγραφέας για να ντύσει κάποιες στιγμές του στόρι. Αποσπάσματα του βιβλίου διάβασε η ηθοποιός Πελαγία Αγγελίδου, ενώ, στην αρχή και στο τέλος της εκδήλωσης, ακούστηκαν μουσικά αποσπάσματα από συνθέσεις της Χρύσας Γούτα. Τον συγγραφέα τίμησαν με την παρουσία τους αρκετοί σημαντικοί λογοτέχνες της πόλης, αλλά και της χώρας (Σάκης Παπαδημητρίου, Αλεξάνδρα Μπακονίκα, Σωτηρία Σταυρακοπούλου, Δήμητρα Μήττα, Ανδρέας Καρακόκκινος, Γιάννης Πετρόπουλος, Κώστας Χατζηαντωνίου, Αριστούλα Δάλλη, Χριστίνα Γεωργιάδου κ. ά.) καθώς και άτομα από τον εκπαιδευτικό χώρο αλλά και φίλοι και αναγνώστες του συγγραφέα.

https://www.facebook.com/vakxikonpublications/posts/pfbid0vvZm1XS9zConVUaDknzPhhAaeZyizVdywNopruvGmyEYV5XoZgBgzk5NaDPipQWWl

Ένα δικό του δωμάτιο-Κριτική Γιάννη Μπασαγιάννη

 

Εν μέσω σχολιασμών και παρουσιάσεων του νέου μου μυθιστορήματος δέχτηκα με χαρά το αναλυτικό σχόλιο-κριτική του Γιάννη Μπασαγιάννη στο ιστολόγιό του Vivlioniki για το αμέσως προηγούμενο, τη συλλογή διηγημάτων μου Ένα δικό του δωμάτιο (Ρώμη, 2025). Σας το παραθέτω για να το διαβάσετε.

 

14 διηγήματα του Παναγιώτη Γούτα – Αναζητώντας το προσωπικό μας δωμάτιο…

 

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΒΙΒΛΙΟΥ

 

Με μια ταξινόμηση καθαρά προσωπική και χωρίς κανένα απολύτως λογοτεχνικό κριτήριο, ο Παναγιώτης Γούτας είναι ένας από τους συγγραφείς που μας έχει χαρίσει η γειτονιά της Χαριλάου (μαζί με τον Γιώργο Σκαμπαρδώνη, τον Περικλή Σφυρίδη, την Αρχοντούλα Διαβάτη κα). Έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το αγαπημένο μου λογοτεχνικό είδος, το διήγημα, και στην Vivlioniki είχαμε δει στο παρελθόν κάποια έργα του (πχ «Το ίδιο έργο της ζωής μου», «Ενός καφέ μύριοι έπονται», «Τζαζ, παθήσεις και άλλα τινά»). Σήμερα θα ρίξουμε μια ματιά στο προτελευταίο βιβλίο που μας χάρισε, την εξαιρετική συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Ένα δικό του δωμάτιο», το οποίο βγήκε κάποια στιγμή μέσα στο 2025 (τελευταίο έργο του είναι το μυθιστόρημα με τίτλο «Η μελωδία των αγαλμάτων», το οποίο θα δούμε και αυτό στο μέλλον στο ιστολόγιο).

Η έκδοση είναι απλή και λιτή, όμορφη χωρίς κραυγές και περιττά στολίδια, συμβαδίζει με την γραφή του Γούτα. Τα κείμενα είναι ευανάγνωστα, συνολικά μια όμορφη δουλειά.

Συνολικά έχουμε 14 διηγήματα τα οποία είχαν γραφτεί μεταξύ 2017 και 2024. Κάποια από αυτά (τα περισσότερα) είχαν δημοσιευθεί σε λογοτεχνικά περιοδικά ή στο διαδίκτυο και θα ήθελα εδώ να σημειώσω ότι δύο από αυτά («Το σύνθημα» και «Χάδια») είχαν ανέβει στο προσωπικό ιστολόγιο του Γούτα με τίτλο «Λάφυρα του Αυγούστου». Κάποια είναι πιο σύντομα και κάποια περισσότερο εκτεταμένα (το μεγαλύτερο είναι 26 σελίδες και το μικρότερο 4). Ας πάμε να ρίξουμε μια σύντομη ματιά σε όλα και μετά θα ήθελα να σχολιάσω κάποια πράγματα.

Το πρώτο διήγημα έχει τίτλο «Ένα δικό του δωμάτιο» και «βάφτισε» και το βιβλίο. Μια αρχική μορφή του είχε δημοσιευτεί στο περιοδικό «Το κοράλλι» το 2018. Πρωταγωνιστής ένας βιβλιοθηκονόμος κάπου μετά τα 50 του, βιώνει μια ζωή με περιορισμούς είτε από τους γύρω του, είτε από αυτούς που ο ίδιος θέτει στον εαυτό του, ονειρεύεται κάτι διαφορετικό από το τέλμα στο οποίο έχει παραδοθεί. Η ομοφυλοφιλία του και το αίσθημα μη αποδοχής του από τον κόσμο, η επαγγελματική ρουτίνα και οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει μαζί με ένα πρόβλημα υγείας που τον βρήκε είναι όλα αυτά παράγοντες που επιδεινώνουν την κατάσταση. Κι εκεί που νομίζει ότι βρίσκει μια διέξοδο και αρχίζει να πιστεύει πως κάποια όνειρά του θα πραγματωθούν…

Το δεύτερο διήγημα έχει τίτλο «Η Αρμένισσα» και έχει για πρωταγωνίστρια την Λενίγια Αρκασιάν-Παπακυριαζή, η οποία σε πρώτο πρόσωπο μάς αφηγείται το πώς επί χρόνια ζούσε στην σκιά του άντρα της, ο οποίος θα εκμεταλλευτεί τα δικά της κείμενα για να ανέβει στις κλίμακες του λογοτεχνικού κόσμου. Ο χειριστικός του χαρακτήρας θα την κάνουν να απομακρυνθεί από οικογένεια και φίλους, θα είναι πάντα η «Αρμένισσα» για τους τριγύρω της, θα θάψει την δική της ζωή για να είναι στο πλάι του συζύγου της. Μετά τον θάνατό του θα ψάξει να βρει τα δικά της πατήματα, όσο προλαβαίνει τουλάχιστον.

Το τρίτο διήγημα έχει τίτλο «Το άγος του συγγραφέα». Από τα πιο αγαπημένα μου, πρωταγωνιστής ο Δημήτρης Φραντζής, ένας συνταξιούχος αρχαιολόγος που ονειρεύεται να γίνει μεγάλος συγγραφέας, αλλά φαίνεται πως τα έργα του δεν είναι τόσο καλά όσο θα ήθελε ή θα έπρεπε. Τα φέρνει όμως έτσι η τύχη και θα πέσει στα χέρια του ένα ανέκδοτο κείμενο ενός γνωστού λογοτέχνη και θα το εκδώσει ως δικό του. Θα γνωρίσει την επιτυχία, θα γίνει αποδεκτός στους λογοτεχνικούς κύκλους, τα όνειρά του θα πραγματοποιηθούν, αλλά…(δεν θέλω και δεν πρέπει να αποκαλύψω περισσότερα).

Το τέταρτο διήγημα έχει τίτλο «Ασύμμετρη μάχη» και είχε δημοσιευτεί αρχικά στο περιοδικό «Σταφυλή» το 2023. Ο Ελπιδοφόρος Μακρής είναι ένας θεολόγος συντηρητικών πεποιθήσεων, μέτριος σε όλα του, βυθισμένος σε μια ρουτίνα, χωρίς κάποιον έρωτα, χωρίς φιλοδοξίες, ζει πολλές μικρές και μεγάλες ήττες σε επαγγελματικό και προσωπικό επίπεδο οι οποίες δεν τον αποτελειώνουν, αλλά τον χτυπάνε τόσο όσο χρειάζεται ώστε να μπορεί να συνεχίζει και να χάνει ξανά. Ακόμη και όταν κάποια βραδιά θα νομίσει ότι θα κάνει το μεγάλο κόλπο, ότι θα βγει αυτός ο νικητής στο blackjack ενός καζίνο στην Βουλγαρία, η πραγματικότητα θα τον προσγειώσει απότομα.

Το πέμπτο διήγημα έχει τίτλο «Καλύπτρα προσώπου». Η Έλενα Φερεντζέ είναι μια συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας και σε κάποιο σταυρόλεξο ενός περιοδικού θα μπει το όνομά της ως «Ελένη Φερετζέ». Αυτό και μόνο θα είναι μια καταξίωση για την ίδια, θα το μοιραστεί με τους «φίλους» της στα κοινωνικά δίκτυα και θα γευτεί την εφήμερη δόξα η οποία την ικανοποιεί περισσότερο από την πραγματικότητα, η αφαίρεση ενός «ν» από το επίθετό της, από λάθος, θα είναι για αυτήν η σανίδα σωτηρίας, η καβαφική «μια κάποια λύσις».

Το έκτο διήγημα έχει τίτλο «Φυγάς» και είναι ίσως το πιο αγαπημένο μου. Σημειώνεται ότι είναι υπό δημοσίευση στο περιοδικό «Θευθ», δεν γνωρίζω σε ποιο τεύχος όμως. Πρωταγωνιστής ο Γιώργος Τσίγκος, ένας άνθρωπος που αναγκάστηκε να γίνει πολιτικός μετανάστης και να εγκατασταθεί στην Σόφια κυνηγημένος για τις ιδέες του, θα βιώσει την συντριβή του κομμουνισμού και την αλλαγή των πάντων γύρω του, αλλά αυτός θα μείνει πιστός στα πιστεύω του. Στο μυαλό μου διαβάζοντας το διήγημα μού ήρθε το ποίημα του Μανώλη Αναγνωστάκη «Κι ήθελε ακόμη» και κυρίως το κομμάτι που δεν μελοποιήθηκε από τον Μικρούτσικο: «Εκεί, προσεχτικά, σε μιά γωνιά, μαζεύω με τάξη, – Φράζω με σύνεση το τελευταίο μου φυλάκιο – Κρεμώ κομμένα χέρια στους τοίχους, στολίζω – Με τα κομμένα κρανία τα παράθυρα, πλέκω – Με κομμένα μαλλιά το δίχτυ μου και περιμένω. – Όρθιος και μόνος σαν και πρώτα περιμένω.»

Το έβδομο διήγημα έχει τίτλο «Ο Grealish και η τριχόπτωση» και είχε δημοσιευτεί για πρώτη φορά στο περιοδικό Θευθ το 2024. Ένας μάλλον μεσήλικας θα ψάξει να βρει μια ανανέωση ζητώντας από τον κομμωτή του να τον κουρέψει όπως τον ποδοσφαιριστή Grealish. Είναι αλήθεια τόσο απλό να αλλάζεις και να μετατρέπεσαι σε κάτι άλλο ή η πραγματικότητα σε προσγειώνει απότομα και ακολουθεί η απογοήτευση;

Το όγδοο διήγημα έχει τίτλο «Θεοξένη». Σε μια επίσκεψή του στο γυναικείο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην Σουρωτή, ο πρωταγωνιστής μας θα ερωτευτεί μια δόκιμη μοναχή. Καθώς η μοναχή έχει πάρει όρκο σιωπής, ο πρωταγωνιστής μας μένει μόνο με την εικόνα της και στο μυαλό του την εξιδανικεύει. Και εδώ όμως η πραγματικότητα έρχεται να γκρεμίσει αυτά που η φαντασία μας δημιουργεί.

Το ένατο διήγημα έχει τίτλο «Το σύνθημα» και είχε δημοσιευτεί αρχικά στο blog του συγγραφέα το 2025. Ένας οδηγός ταξί έχει για συντροφιά στην ζωή του τρία πράγματα, το ποτό, τον ΠΑΟΚ και τον Βασίλη Καρρά. Ο θάνατος του τραγουδιστή θα τον βάλει σε σκέψεις για το σύνολο της ζωής του, το τι κατάφερε και πού απέτυχε. Ένα σύνθημα της κερκίδας σε κάποιον αγώνα θα γίνει και δικό του προσωπικό μότο.

Το δέκατο διήγημα έχει τίτλο «Δάκρυα». Ένας ενενηντάρης συγγραφέας ζει μόνος, παρατημένος από συγγενείς και φίλους, μόνη του παρέα η Σταυρούλα, μια γυναίκα που του καθαρίζει και του φροντίζει το σπίτι, του διαβάζει συγγραφείς που αγαπούσε και έχουν μια επικοινωνία, την μόνη για αυτόν.

Το ενδέκατο διήγημα έχει τίτλο «Το εμπόδιο της ζωής του» και είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα Ελεύθερος Τύπος το 2021. Πού βρίσκει την δύναμη ο Οδυσσέας Τσελέπης να ξεπεράσει ένα εμπόδιο που στα μάτια του μοιάζει αξεπέραστο; Και πώς αυτό βρίσκει εφαρμογή και σε άλλες στιγμές της ζωής μας;

Το δωδέκατο διήγημα έχει τίτλο «Glory, glory Man United!» και είχε δημοσιευτεί στην Book Press το 2024. Ανήκει και αυτό στα αγαπημένα μου. Δύο παιδικοί φίλοι θα συναντηθούν από τύχη μετά από χρόνια, ο καθένας ακολουθεί την δική του ζωή με τα προβλήματα της καθημερινότητας, αλλά θα αναζητήσουν την επιστροφή στην αθωότητα εκείνων των παλαιών χρόνων, ένα απόγευμα αφιερωμένο στους εαυτούς τους.

Το δέκατο τρίτο διήγημα έχει τίτλο «Δέκα βήματα στην άμμο» και είχε δημοσιευτεί στην Book Press το 2019. Επίσης από τα διηγήματα της συλλογής που προσωπικά μου άρεσαν πολύ. Ο τίτλος αναφέρεται στο γνωστό μαγαζί που λειτουργούσε κατά την δεκαετία του ’80 στην οδό Φλέμιγκ και το οποίο είχε γράψει ιστορία στην νυχτερινή ζωή της πόλης (νομίζω πως το αναφέρει και ο Κοροβίνης στο βιβλίο του «Όμορφη Νύχτα», αλλά δεν το έχω μπροστά μου τώρα για να το τσεκάρω). Ο πρωταγωνιστής θα θυμηθεί το μαγαζί το οποίο είχε συνδέσει με τα νιάτα του και με έναν έρωτα μεγάλο, που όμως δεν προχώρησε.

Το δέκατο τέταρτο και τελευταίο διήγημα της συλλογής έχει τίτλο «Χάδια» και είχε δημοσιευτεί και αυτό στο προσωπικό ιστολόγιο του συγγραφέα. Σε μια ζωή που μοιάζει να μαραζώνει, ο πρωταγωνιστής μοιάζει να βρίσκει δύναμη στα μαγικά του «Ντέλια» και στην συντροφιά μιας γάτας.

Τι είναι λοιπόν αυτό το δωμάτιο που αναζητούν οι πρωταγωνιστές; Για κάποιους είναι στην κυριολεξία ένας χώρος, ένα καταφύγιο όπου θα νιώθουν ασφαλείς. Για κάποιους άλλους αποκτά μεταφορική σημασία, είναι η σκέψη στο μυαλό και η δημιουργία μιας πραγματικότητας στην οποία μέσα θα χωράνε καθώς ο κόσμος τριγύρω τους δεν μπορεί να τους αποδεχτεί για αυτό που είναι. Είναι ο έρωτας που αυτήν την φορά θα ανταποκριθεί, η αναγνώριση που αυτήν την φορά που θα έρθει, ο θρίαμβος που αυτήν την φορά είναι σίγουρος.

Ένα από τα αξιοσημείωτα της συλλογής είναι η παρουσία του ποδοσφαίρου σε τέσσερα από τα έργα. Επίσης σε τρία από τα διηγήματα μέρος της δράσης εξελίσσεται στην Σόφια της Βουλγαρίας. Για το πώς το ποδόσφαιρο επηρεάζει τις μάζες και άρα και τις ζωές κάποιων πρωταγωνιστών έχουν γραφτεί πολλά, πάντως εδώ δεν έχουμε τον στείρο οπαδισμό, αλλά την αγάπη για την ομάδα και την ομορφιά του αθλήματος που προσφέρουν κάποιοι παίκτες.

Η Θεσσαλονίκη είναι ο τόπος δράσης πολλών διηγημάτων, αλλά δεν πρωταγωνιστεί στις ιστορίες. Χαριλάου, Λαγκαδάς, Σουρωτή, Τριανδρία, 25ης Μαρτίου είναι μερικά από τα μέρη όπου θα δούμε τους ήρωές μας.

Προσωπικά η συλλογή μού άρεσε και κάποια από τα διηγήματα τα απόλαυσα περισσότερο. Ο Γούτας ακολουθεί την ρεαλιστική φόρμα και ξέρει να διηγείται ιστορίες, βρίσκει την λογοτεχνική χροιά στην καθημερινότητα και στην ρουτίνα, δεν φτιάχνει υπερήρωες. Στο τέλος του βιβλίου πιστεύω πολλοί θα αναρωτηθούν αν έχουν οι ίδιοι ένα δικό τους τέτοιο δωμάτιο.

 

Γιάννης Μπασαγιάννης

Vivlioniki

8 / 5 / 2026

Η μελωδία των αγαλμάτων-πρόσκληση παρουσίασης στον Ιανό

 

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ Η ΜΕΛΩΔΙΑ ΤΩΝ ΑΓΑΛΜΑΤΩΝ ΣΤΟΝ ΙΑΝΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

 

Η παρουσίαση του τελευταίου μυθιστορήματός μου Η μελωδία των αγαλμάτων (εκδ. Βακχικόν) θα γίνει στον Ιανό Θεσσαλονίκης (Αριστοτέλους 7), την Τρίτη 19 Μαΐου, στις 7 το απόγευμα. Σας περιμένω να τα πούμε από κοντά. Περισσότερες πληροφορίες στην πρόσκληση που ακολουθεί.

Φωτογραφίες και εισήγηση στην εκδήλωση της ΔΕΒΘ

 

ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΚΑΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΒΘ

Η συμμετοχή μου στην 22 Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης ήταν η παρουσία μου στο τραπέζι πεζογραφίας και η παρουσίαση του μυθιστορήματός μου Η μελωδία των αγαλμάτων (εκδ. Βακχικόν). Η σύντομη περίληψη που ανέγνωσα ήταν η παρακάτω:

֎

Τρεις παλιές συμφοιτήτριες της Φιλοσοφικής Σχολής Ιωαννίνων, η Ελπίδα, η Άσπα και η Ολυμπία συναντιούνται πολλά χρόνια μετά και ανταλλάσσουν τις εμπειρίες της ζωής τους σ’ ένα μπαρ της Θεσσαλονίκης, τον «Ερμή ανάδρομο». Παράλληλα κι άλλα πρόσωπα, θαμώνες του μπαρ, παρεισφρέουν στην αφήγηση και εμπλέκονται στις ζωές τους. Χρονικά θα οδηγηθούμε μέχρι τις κόρες των τριών φιλενάδων, που κι αυτές, στο σήμερα πλέον, διατηρούν τη συνήθεια των μητέρων τους να συναντιούνται σε καφέ-μπαρ και να εξομολογούνται τις περιπέτειές τους.

Το βιβλίο Η μελωδία των αγαλμάτων είναι ένα σπονδυλωτό μυθιστόρημα που ως πυρήνα της ύπαρξής του εμπεριέχει μνήμες της δεκαετίας του ’80 και του ’90. Ξεκίνησε να γράφεται την πρώτη δεκαετία του 2000. Τα στέκια της εποχής, η μουσική, ο κινηματογράφος, η ζωγραφική, η ψυχανάλυση, τα οράματα της Αριστεράς που δεν είχαν ακόμη ξεφτίσει, όλα είναι ενσωματωμένα οργανικά στην αφήγηση. Το βιωματικό μέρος του βιβλίου αποτελεί μόνο η εξοικείωσή μου με την ατμόσφαιρα των παλιών μπαρ της πόλης, όλα τα άλλα είναι μυθοπλασία.

Ο Σεφέρης κάποτε είχε γράψει έναν στίχο που πρόλαβε να γίνει σύνθημα στους τοίχους αυτής της πόλης: Γιατί τ’ αγάλματα είμαστε εμείς. Αγάλματα ακινητοποιημένα, λοιπόν, οι ήρωες και οι ηρωίδες του μυθιστορήματος, περιμένουν ένα νεύμα, μια παρότρυνση, μια αρχική κίνηση και φράση του συγγραφέα για να τεθούν σε δράση, για ν’ αποκτήσουν παλμό και υπόσταση.

Π. Γ.

                                                            φωτογραφίες εκδήλωσης

https://www.facebook.com/100063917714994/posts/pfbid01AcPqjwP5YubBwhSbrtxP9xnUdFnpm1CHgqequafTar9FhyGXPPjo23bKBL3pCvrl/

Στρογγυλό τραπέζι πεζογραφίας στη ΔΕΒΘ-εκδ. Βακχικόν

 

 

ΣΤΡΟΓΓΥΛΟ ΤΡΑΠΕΖΙ ΠΕΖΟΓΡΑΦΙΑΣ

ΣΤΗ ΔΕΒΘ

 

Το Σάββατο 9 Μαΐου, στο περίπτερο 12 της ΔΕΒΘ, στην αίθουσα Mario Vitti, θα συμμετάσχω σε στρογγυλό τραπέζι πεζογραφίας των εκδόσεων Βακχικόν για το μυθιστόρημά μου Η μελωδία των αγαλμάτων. Σήμερα μίλησα σε βιντεάκι για το βιβλίο μου στο περίπτερο του Βακχικόν και διάβασα ένα μικρό απόσπασμα. Μπορείτε να τα παρακολουθήσετε στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση.

https://www.facebook.com/vakxikonpublications/?locale=el_GR

Τσιγάρο με τον Καραϊσκάκη

 

 

 

[Με αφορμή τη σημερινή επέτειο της 25ης Μαρτίου αναδημοσιεύω ένα διήγημά μου, που περιλαμβάνεται στη συλλογή μου Η εγγύτητα των πραγμάτων (Νησίδες, 2021). Θα το βρείτε και στην επετειακή συλλογή 1821 μέσα από τη ματιά σύγχρονων συγγραφέων (24γράμματα, 2020, επιμέλεια Ελ. Ιντζέμπελης)]

 

 

֎

 

 

ΤΣΙΓΑΡΟ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΡΑÏΣΚΑΚΗ

 

 

 

Ευτυχώς που υπάρχει κι αυτό το καμαράκι. Αυτή η αραχνιασμένη αποθηκούλα στο υπόγειο του Γυμνασίου, τιγκαρισμένη από ανθρώπινα ομοιώματα για την Ανθρωπολογία, χαλασμένες υδρόγειες σφαίρες δίχως άξονα και βάση, σκουριασμένες ζυγαριές πειραμάτων Φυσικής, σκοροφαγωμένο εποπτικό υλικό και τα πορτρέτα έξι-επτά αγωνιστών της επανάστασης, να περιμένουν κάθε χρόνο τη συγκεκριμένη ημερομηνία για ν’ αποκαθηλωθούν στο γυμναστήριο, στην επέτειο του ’21. Εδώ χώνομαι σε κάποια διαλείμματα και καπνίζω. Άτυπο καπνιστήριο το καθιερώσαμε οι θεριακλήδες καθηγητές, με τη σύμφωνη γνώμη του γυμνασιάρχη. Ο οποίος στην αρχή ήταν αρνητικός με την ιδέα, φοβούμενος τις συνέπειες του Γραφείου, αλλά μετά υπαναχώρησε – ας όψεται το δικό του πάθος με τη νικοτίνη.

Ο χώρος είναι τρία επί τρία –σωστό κελί– και δεν χωρά παραπάνω από έναν καπνιστή, οπότε όποιος πρόλαβε τον Κύριο είδε. Ο επόμενος θα καπνίσει σε άλλο κενό ή σε άλλο διάλειμμα ή αφού αποχωρήσει ο προηγούμενος θεριακλής. Τώρα, μάλιστα, με τον κορωνοϊό δόθηκε εντολή από τον γυμνασιάρχη να μπαίνουμε με μάσκα. Και στο τέλος να απολυμαίνουμε τα πάντα. Αφού δεν υπάρχει καν παραθυράκι για εξαερισμό, αναγκαζόμαστε εμείς να τα κάνουμε όλα λαμπίκο. Σ’ αυτόν τον χώρο είμαστε καθηγητές, καπνιστές και καθαριστές ταυτόχρονα. Εγώ, τελευταία, συχνάζω εδώ και για έναν ακόμη λόγο. Αποφεύγω να συναντώ στο γραφείο τη Δήμητρα. Όχι για τήρηση αποστάσεων, μέτρα προφύλαξης και τέτοια υποχονδριακά. Αλλά πώς ν’ αντικρίσεις ένα πρόσωπο που είχες μαζί του σχέση εδώ και τέσσερις μήνες, και στην τελευταία επαφή σου μαζί της σού αποκάλυψε πως σκέφτεται ακόμη, κάποιες φορές, τον πρώην της; Και πως δεν είναι σίγουρη αν η σχέση μαζί σου οδηγεί πουθενά. Ανασφαλείς γυναικείοι χαρακτήρες, τι να πεις… Δυσερμήνευτα πλάσματα. Ή όπως το θέτει ποιητικότερα ένας κολλητός μου από τον στρατό: «η αθέατη όψη του φεγγαριού».

Τελειώνοντας το μάθημα με το Α2 –τους έχω κάνει σαΐνια στην κλίμακα του ντο, ακόμη και τους πιο άμουσους– τρυπώνω πάλι στην αποθηκούλα για να καπνίσω. Ρυθμίζω τη μάσκα κάτω από το στόμα κι ανάβω τσιγάρο. Έξω, στην πόρτα, είναι αναρτημένο το ταμπελάκι «Κατειλημμένη», οπότε ο επόμενος θεριακλής θα καταλάβει και θα κρατηθεί για αργότερα. Περιμένω πώς και πώς να τελειώσει αυτή η δίσεκτη σχολική χρονιά, να κατέβω στα μέρη μου, στον θεσσαλικό κάμπο, ν’ ανταμώσω με γονείς και φίλους, γιατί η πανδημία με έχει τρεις μήνες τώρα καθηλωμένο στη Θεσσαλονίκη. Ίσως ξεκόψω κι από κείνη, και σκεφτώ καθαρότερα για τη σχέση μας. Γιατί όσο συναντιόμαστε καθημερινά, όσο χώνεται ο ένας στα πόδια του άλλου, πάντα θα βρίσκεται κάποια αιτία αυτού που ονομάζω «υποτροπή στη συνέχιση της αδιέξοδης σχέσης». Κι αυτός που συνήθως υποτροπιάζει, που άγεται και φέρεται και σέρνεται πίσω της σαν σκυλάκι, είμαι εγώ.

Ασυναίσθητα αγγίζω τα πορτρέτα των αγωνιστών του εικοσιένα που νιώθω να ασφυκτιούν σ’ αυτό το στενόχωρο μέρος. Τέτοια λαμπρά πνεύματα, τέτοιες αδούλωτες ψυχές, τέτοιους γενναίους πολεμιστές και να τους ντουμανιάζουν ασύστολα καθηγητές και καθηγήτριες ή κάτι ψυχάκηδες σαν και ελλόγου μου, τι κρίμα… Σκέφτομαι πως θα άξιζαν οπωσδήποτε καλύτερης μεταχείρισης, έναν τοίχο φέρ’ ειπείν για μια μόνιμη διά βίου ανάρτηση ως ένδειξη αναγνώρισης των ανδραγαθημάτων τους. Όταν φτάνω στην εικόνα του Καραϊσκάκη κοκαλώνω. Το βλέμμα του δεν έχει καμία σχέση με το πράο και ήπιο βλέμμα του Κωνσταντίνου Κανάρη, το κιμπάρικο της Μαντώς Μαυγογένους ή το γοητευτικά υπερήφανο του Αθανασίου Διάκου. Επικεντρώνεται πάνω μου κάπως αδιάκριτα, θαρρείς τρυπά το τζαμάκι του κάδρου του και με καρφώνει ανελέητα. Τα καλυμμένα από μαύρα μουστάκια χείλη του αρχίζουν να σαλεύουν. Στην αρχή αργά, με κανονικό ρυθμό κατόπιν.

–Τι γίνεται εδώ, ρε παλληκάρι;

Χάνω το χρώμα μου, τη μιλιά μου, όμως οφείλω να του απαντήσω. Κοτζάμ Καραϊσκάκης μού απευθύνει τον λόγο και θα μείνει αναπάντητος; Το λιγότερο, δεν είναι τιμητικό για το πρόσωπό του. Ούτε και ευγενικό.

–Τι εννοείτε; Αποθήκη είναι εδώ. Καπνιστήριο γυμνασίου.

–Α, έτσι… Και για να ’χουμε καλό ρώτημα, γιατί δεν μας βγάλατε φέτος στη γιορτή που κάνετε κάθε χρόνο;

–Πού να σας εξηγώ… Υπάρχει μια επικίνδυνη πανδημία αυτόν τον καιρό στον πλανήτη, και είχαν κλείσει τα σχολεία. Πεθαίνει κόσμος σε όλη τη γη, πολλές χιλιάδες άνθρωποι. Ακόμα βασανιζόμαστε…

–Τι μου λες;

–Ναι, και γι’ αυτό τον λόγο, φέτος, ακυρώθηκε δυστυχώς η επέτειός σας. Του χρόνου όμως…

–Τι θα γίνει του χρόνου;

–Κλείνουν διακόσια χρόνια από την επανάσταση του 1821. Θα σας γιορτάσουμε όλους με μεγαλοπρέπεια. Θα σας τιμήσουμε δεόντως.

Σαν να σηκώθηκε το χέρι από το σπαθί του και έσιαξε τις μουστάκες του – έτσι μού φάνηκε.

–Πολύ σκεφτικό σε βλέπω τελευταία. Κι όλο καπνίζεις. Έχεις κάτι;

–Ε, αναποδιές. Πού να σας εξηγώ τώρα, κύριε Καραϊσκάκη;

–Μίλησέ μου. Έχω περάσει πολλά στη ζωή μου και θα σε καταλάβω.

Του είπα για το σαράκι που μ’ έτρωγε με τη Δήμητρα, τη βιολόγο του γυμνασίου. Για το διπλό παιχνίδι που ήμουν σίγουρος πως έπαιζε μαζί μου. Τον τρόπο που κινούσε τα νήματα κι εγώ έτρεχα πίσω της σαν μαριονέτα.

–Γι’ αυτά χολοσκάς, μωρέ; Αυτά, εμείς, τότε, δεν είχαμε χρόνο να τα σκεφτούμε. Εμένα καλόγρια ήταν η μάνα μου – τώρα σε μοναστήρι γεννήθηκα, σε σπηλιά, θα σε γελάσω. Η φυματίωση με ταλαιπώρησε από μικρό μέχρι τα υστερνά μου. Πήγα και στα Επτάνησα σε καλούς γιατρούς, γνώρισα εκεί και τη Μαριώ που ήταν τουρκοκόρη, τα φτιάξαμε ένα φεγγάρι, την είχα νοσοκόμα. Νοσοκόμα και ερωμένη. Οι Τζαβελαίοι ήταν φίλοι μου, χρυσά παιδιά! Εκείνος ο Μαυροκορδάτος μονάχα μού στάθηκε στο στομάχι…

–Σας πολέμησε πολύ, έτσι γράφει η Ιστορία.

–Μόνο με πολέμησε… Πρέπει να γνωρίζεις πως είχα πολύ τραγικό τέλος…

–Ναι, το γνωρίζω αυτό από τα σχολικά εγχειρίδια…

–Τίποτα δεν γνωρίζεις…

Σαν να χάιδεψε πάλι τις μουστάκες του, το ύφος του έγινε ακόμη πιο μαύρο και άγριο, τα λόγια έφευγαν από τα χείλη σαν καρφιά.

–Στις 23 του Απρίλη του 1827 ήμουν πολύ άρρωστος. Στο Κερατσίνι ήμασταν, εκεί είχαμε στρατοπεδεύσει, από απέναντι οι Τούρκοι μάς προκαλούσαν ως συνήθως. Ακούστηκαν φωνές, απειλές, κατάρες. Βγήκα να δω τι συνέβαινε…

–Και δεχτήκατε τη σφαίρα κατάστηθα, συμπλήρωσα.

–Βιάζεσαι. Εκτός από αδέξιος και δειλός με τις γυναίκες είσαι και πολύ βιαστικός. Και πιστεύεις πολύ σε ό,τι γράφει ο ένας και ο άλλος…

–Τι συνέβη δηλαδή;

–Πράγματι έφαγα σφαίρα. Και απ’ αυτήν σκοτώθηκα. Και πράγματι οι Τούρκοι απέναντι με είχαν πάρει χαμπάρι και με σημάδευαν. Όμως, προτού σβήσω, τους είδα να έρχονται σαν σκιές. Είμαι βέβαιος γι’ αυτό. Τους αναγνώρισα. Ήταν άνθρωποι του Μαυροκορδάτου, εκείνου του σκύλου, κρυμμένοι στον χώρο του στρατοπέδου. Δεν ξέρω αν πυροβόλησαν εκείνοι ή οι Τούρκοι. Έφυγα μ’ αυτήν την απορία ζωγραφισμένη στα χείλη. Οι παλιότουρκοι με έφαγαν ή οι υποτακτικοί, οι τζουτζέδες εκείνου του σκύλου; Ακόμη και στη μετέπειτα ζωή μου απ’ αυτό βασανίζομαι. Εσείς τώρα με δαφνοστεφανώνετε, με τραγουδάτε, λέτε ποιήματα για χάρη μου, τιμάτε το όνομα και τον αγώνα μου, αλλά εμένα με τρώει ακόμη η αμφιβολία. Πάντα θα με τρώει…

Γέμισα σκέψεις. Ποτέ μου δεν μπορούσα να φανταστώ πως ολόκληρος Καραϊσκάκης θα ταλανιζόταν μετά θάνατον από τέτοια ζητήματα, όπως κι εκείνος ποτέ του δεν θα φανταζόταν ότι ένας σύγχρονος, ελεύθερος, νέος και σχετικά εμφανίσιμος Έλληνας θα ταλανιζόταν και θα υπέφερε από κάποια Δήμητρα.

Τίναξα προσεκτικά τη στάχτη σε ένα πλαστικό ποτηράκι με κατακάθια του καφέ και τον κοίταξα. Εκείνος με ρώτησε:

–Θέλεις να της μιλήσω εγώ όταν έρθει να καπνίσει; Να φύγει η αμφιβολία από το πρόσωπό σου…

Δίστασα αλλά του το είπα:

–Αφήστε, καλύτερα. Εσείς ήσασταν και αθυρόστομος…

Σαν να χαμογέλασε. Ύστερα, απρόσμενα, άρχισε να τα βάζει μαζί μου.

–Ζωήρεψε, μωρέ! Φέρσου σαν άντρας. Εδώ διώξαμε την Τουρκιά και ελευθερώσαμε την Ελλάδα για να ’χετε σήμερα εσείς οι νέοι τέτοια μούτρα; Πιάσ’ την και μίλα της σταράτα. Το και το. Τι φοβάσαι; Γαμώ τα πρέκια σας, μέσα! Άντρες είστε εσείς ή κλανιάρηδες;

Άρχισε πάλι να βρίζει. Έκρινα πως έπρεπε να σταματήσω την κουβέντα μαζί του. Δεν ανεχόμουν να με βρίζουν ούτε για το καλό μου.  Ακόμα κι αν αυτός που με έβριζε λεγόταν Γεώργιος Καραϊσκάκης. Ταχτοποίησα το πορτρέτο του στην πίσω σειρά μαζί με τα υπόλοιπα, πέταξα τα αποτσίγαρα στο καλάθι, καθάρισα με απολυμαντικό το τραπέζι και το πόμολο της πόρτας κατά το πρόσταγμα του γυμνασιάρχη, φόρεσα τη μάσκα μου και κατευθύνθηκα στο γραφείο. Είχα μισή ώρα στη διάθεσή μου μέχρι να ανέβω στη δεύτερη τάξη για το μάθημα της Μουσικής. Σαββόπουλο θα τους έπαιζα σήμερα με το ακορντεόν, το «Μη μιλάς άλλο γι’ αγάπη».

Μπήκε αθόρυβα σαν τη γάτα στο γραφείο κι αμέσως οδηγήθηκε στον ψύκτη για να βάλει νερό. Ένιωθε σιγουριά κι αυτοπεποίθηση, ούτε μάσκα στο πρόσωπο ούτε τίποτα. Είχε ζέψει τον γάιδαρό της για τα καλά. Μόλις με είδε, ένα πονηρό χαμόγελο διαγράφηκε στα χείλη της. Έκανε να με αποφύγει, κάνοντας πάλι τα νεύρα μου τσατάλια.

Δεν ξέρω από πού, από ποιον ένδοξο αέρα ποιας ηρωικής εποχής φούσκωσε το στήθος μου. Ένιωθα να ψηλώνω. Δεν άντεχα να ζω με την αμφιβολία. Άφησα το ακορντεόν στο γραφείο κι έτρεξα να την προλάβω προτού μπει στην τάξη της για την επόμενη ώρα.

Τη σταμάτησα στη μέση του διαδρόμου.

–Κοίτα να δεις, Δήμητρα, της είπα μ’ ένα θάρρος πρωτόγνωρο για την ψυχοσύνθεσή μου. Νομίζω πως πρέπει να ξεκαθαρίσουμε μεταξύ μας κάποια πράγματα. Δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτή η κατάσταση. Ή συνεχίζεις μαζί μου ή μαζί του. Τρίτος δρόμος δεν υπάρχει… Διάλεξε!

Όταν, το επόμενο διάλειμμα, ξαναχώθηκα στην αποθηκούλα για να καπνίσω, ήμουν πιο ήρεμος με τον εαυτό μου. Είχα πετάξει το μπαλάκι προς το μέρος της, ας αποφάσιζε εκείνη κι ας μου έλεγε. Παραδίπλα, ο γιος της καλόγριας, μέσα από το κάδρο του, επιδοκίμαζε τη στάση μου χαμογελώντας.

Π. Γ.