Η ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ
[Μία
φορά κάθε μήνα θα προτείνεται από το blog ένα βιβλίο, πρόσφατης ή παλαιότερης κυκλοφορίας ως
αναγνωστική πρόταση. Για αυτόν τον μήνα θα μας απασχολήσει η συλλογή διηγημάτων
του J.
M.
Goetzee
Η
ελπίδα και άλλες ιστορίες (εκδ. Διόπτρα, 2026, μτφρ.
Χριστίνα Σωτηροπούλου)]
●
σ.
90: «Σκέφτηκα ότι ο κόσμος ανέχεται τη σφαγή των ζώων μόνο και μόνο επειδή δεν
βλέπει τη διαδικασία».
σ. 81: «Δεν είναι κακό να κάνει κανείς το καθήκον
του. Το καθήκον είναι αυτό που κάνει τον κόσμο να γυρίζει, όχι η αγάπη».
σ. 74: «Όχι, δεν υπάρχει Θεός. Αλλά,
τουλάχιστον, στον κόσμο για τον οποίο εύχομαι και προσεύχομαι να υπάρχει, κάθε
ψυχή θα έχει μια ευκαιρία».
σ. 67: «Αν ήταν όλοι σαν εσένα, το
ανθρώπινο είδος δεν θα είχε επιβιώσει κατά την εποχή των Παγετώνων».
Είναι
ελάχιστες μόνο από τις αρκετές, υπαρξιακού τύπου, φράσεις-ευφυολογήματα που
αναφέρει η Ελίζαμπεθ Κοστέλο (ηρωίδα και παλαιότερων βιβλίων του συγγραφέα)
στην πρόσφατη συλλογή διηγημάτων του Η ελπίδα και άλλες ιστορίες. Αν
εξαιρέσουμε τις δύο πρώτες ιστορίες του βιβλία που έχουν κάποια αφηγηματική
αυτονομία, οι υπόλοιπες έξι σχετίζονται μεταξύ τους, είναι αλληλένδετες και,
κατά κανόνα, φωτογραφίζουν μια ηλικιωμένη γυναίκα στο λυκόφως της ζωής της, που
ζει σε ξένη χώρα, είναι διάσημη συγγραφέας και έρχεται σε επικοινωνία (όσο αυτό
είναι εφικτό) με τα παιδιά της και τη νύφη της, που αγωνιούν για το μέλλον και
την εξέλιξη της υγείας της.
Μέσα απ’ όλες τις ιστορίες ο αναγνώστης θα
προβληματιστεί βαθιά για μεγάλα θέματα της ζωής και της λογοτεχνίας, όπως τα
γηρατειά, ο θάνατος, η πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων, η σχέση
ανθρώπων-ζώων, η αίσθηση του καθήκοντος και η συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικές
αντιλήψεις και στάσεις ζωής, η ανεκτικότητα, η ευθανασία ως διέξοδος στην άνοια των ηλικιωμένων, που χάνουν την αξιοπρέπειά τους.
Ωστόσο, αν κάτι ξεχωρίζει και υπερτερεί σ’
αυτές τις άκρως ενδιαφέρουσες ιστορίες του βραβευμένου με Νόμπελ (2003)
Νοτιοαφρικανού συγγραφέα, είναι η αίσθηση μιας υπαρξιακής παραδοξότητας και
μιας υψηλής φιλοσοφικής ενατένισης της ζωής, που αποτυπώνεται ανάγλυφα ιδίως
μέσα από τους διαλόγους των ηρώων του.
Δείγμα γραφής (σ. 118)
Όμως,
πιάνομαι από μια τελευταία πεποίθηση: ότι το κοτοπουλάκι που μου εμφανίστηκε
στην οθόνη χτες το βράδυ εμφανίστηκε για συγκεκριμένο λόγο, εκείνο και τα άλλα
αμελητέα όντα των οποίων οι δρόμοι συναντήθηκαν με τον δικό μου καθώς όδευαν προς
τον θάνατο.
Για εκείνα γράφω. Οι ζωές τους είναι πολύ
σύντομες και τόσο εύκολα ξεχνιούνται. Είμαι το μόνο πλάσμα στο σύμπαν που ακόμη
θυμάται, αν αφήσουμε κατά μέρος τον Θεό. Όταν φύγω από εδώ, θα υπάρχει μόνο το
κενό. Θα είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Γι’ αυτό γράφω για εκείνα και γι’ αυτό
ήθελα να διαβάσεις για εκείνα. Για να αφήσω σ’ εσένα την ανάμνησή τους. Αυτό
είναι όλο.
Π. Γ.