Ταχυδρομικό κυτίο (8)-Σταύρος Κοσσιώρης

 

ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΚΥΤΙΟ (8)

 

 

(στη στήλη αυτή θα αναρτάται σύντομο σχόλιο για κάποιο ή κάποια από τα βιβλία που, κατά καιρούς, δέχομαι με το ταχυδρομείο)

 

●

 

Στράτος Κοσσιώρης, Η αγκαλιά του Δεκάλεπτου, ποιήματα, εκδ. ναρκοπέδιο, 2026

 

Στα σπίτια του επί πληρωμή έρωτα συνήθως κυριαρχεί η ωμότητα, ο κυνισμός, η βιασύνη, η συναλλαγή. Τα πορνεία είναι τόποι όπου ο πελάτης θέλει να κρύψει το πρόσωπό του από τους άλλους πελάτες, να κάνει μηχανικά την πράξη και να επιστρέψει στην καθημερινότητά του. Ωστόσο, λογοτέχνες όπως ο Ντίνος Χριστιανόπουλος, ο Βασίλης Δημητράκος, ο Γιάννης Παλαμιώτης, ο Κώστας Ταχτσής, ο Γιώργος Χρονάς κ. ά., μπόρεσαν ν’ αποτυπώσουν σκηνές, στιγμές και πρόσωπα αγοραίου έρωτα (σε οίκους ανοχής ή σε στέκια, συνήθως πλατείες), όπου κυριαρχούσαν συναισθήματα όπως η ερωτική αγωνία, η ενοχή της συναλλαγής, οι αφόρητες τύψεις, η ερωτική ματαίωση ή η σχέση υποτέλειας-υποταγής ανάμεσα σ’ αυτόν που πληρώνει γιατί έχει ανάγκη να συνευρεθεί ερωτικά και σ’ αυτόν που πληρώνεται εκ συνηθείας ή εξ επαγγέλματος.

Ο Στράτος Κοσσιώρης, ακολουθώντας τον δρόμο των παραπάνω λογοτεχνών, στην ποιητική συλλογή του Η αγκαλιά του Δεκαλέπτου (ναρκοπέδιο, 2026) καταθέτει κουβεντιαστά, εξομολογητικά ποιήματα (εξομολογητικός ρεαλισμός είναι ο ακριβής όρος του λογοτεχνικού ρεύματος που ακολουθεί) πάνω σε βιωμένες καταστάσεις αναφορικά με το κυνήγι του αγοραίου έρωτα, σε «ύποπτους» δρόμους και «σταμπαρισμένα» σημεία της πρωτεύουσας. Με μάτι παρατηρητικό, τις αισθήσεις του σε υπερδιέγερση και μια σπάνια ακρίβεια και λεπτομέρεια στην έκφραση των (συν)αισθημάτων που επιχειρεί ν’ αποτυπώσει, μας αποκαλύπτει μικρές ή μεγάλες στιγμές ανθρωπιάς, ερωτικής διέγερσης, ανοχής, προσωπικών δραμάτων, αλλά και σοφίας ζωής που αποκομίζει κανείς επισκεπτόμενος συστηματικά οίκους ανοχής. Τα δίπολα κυνισμός-ενοχή, αμαρτία-αθωότητα, τύψεις-ερωτική απόλαυση, τρυφερότητα-ωμότητα κυριαρχούν στο βιβλίο. Τα ποιήματα συνήθως καταλήγουν σ' ένα επιμύθιο ενός-δύο στίχων, που συμπυκνώνει την ποιητική ουσία του εκάστοτε δημιουργήματός του. Ο Κοσσιώρης, επί του προκειμένου, δεν λειτουργεί απλώς ως πελάτης που πληρώνει για να συνευρεθεί με μια εκδιδόμενη κοπέλα, αλλά ως μια διευρυμένη συνείδηση που ρουφάει αχόρταγα όλα όσα συμβαίνουν μέσα του ή γύρω του κατά τη διαδικασία (από την προσέλευσή του στον χώρο, την ερωτική προετοιμασία μέχρι την αναχώρησή του) της επί πληρωμή ερωτικής πράξης.  Απογυμνωμένος από τις παγιωμένες συμβάσεις και τα υποκριτικά «πρέπει» μιας κοινωνίας που «κουτά συσχετίζει» καταφεύγει στον επί πληρωμή έρωτα με τρυφερότητα, λεπτότητα κι ευαισθησία, και ο τρόπος του θυμίζει κάτι από πιστό μιας παράδοξης θρησκείας, που προσφεύγει σε χώρο ιερό για να εξαγνισθεί και να ταπεινωθεί. Η άφεση αμαρτιών, σχεδόν πάντα, έρχεται ως φυσικό επακόλουθο του ερωτικού σμιξίματος που έχει προηγηθεί.

Απόλαυσα ιδιαιτέρως τα ειλικρινή ποιήματα του Κοσσιώρη, κυρίως για δύο λόγους:

Πρώτον, γιατί ο τρόπος του και η γραφή του, εκτός τους καβαφικούς απόηχους που εκπέμπουν τα ποιήματα στο σύνολό τους, μού θύμισαν και τη γραφή του αξεπέραστου Μπουκόβσκι, όπου κυνισμός και τρυφερότητα, πιασμένες χέρι χέρι, δίνουν τον τόνο σε ποιητικό και πεζό λόγο, γοητεύοντας τον αναγνώστη.

Δεύτερον: Γιατί όλο και λιγοστεύουν στη σημερινή λογοτεχνία καταγραφές του αγοραίου έρωτα, αφού η πολιτική ορθότητα (πέρα από τη λεκτική στεγνότητα, την ηθικολογία και τον ιδεολογικό διδακτισμό που επέβαλε στα σύγχρονα λογοτεχνικά έργα) υποβάθμισε και την εν λόγω θεματολογία αντιμετωπίζοντάς την, ατυχώς, ως παρακμιακή και υποτιμητική της θέσης της γυναίκας και των επιλογών της ζωής της.

Και κάτι τελευταίο: Ο Κοσσιώρης, όταν μιλά στα ποιήματα του για τις εκδιδόμενες γυναίκες, τις αποκαλεί με τα μικρά τους ονόματα ή τις λέει «κοπέλες» (σπανίως χρησιμοποιεί τους όρους «πόρνη» και «ιερόδουλη»). Αποφεύγει συνειδητά τόσο τον υποτιμητικό όρο «πουτάνα» όσο και τον περισπούδαστο, αναιμικό πολίτικαλ κόρεκτ όρο «σεξεργάτρια», που ακούγεται κατά κόρον τελευταία σε δημοσιογραφικού τύπου άρθρα κοινωνικής κριτικής.

 

Δείγμα γραφής (σ. 9)

 

Αναπηρικό αμαξίδιο

 

Όπως έκανα να μπω

άνοιξε απότομα η πόρτα.

 

Έκανα πίσω

κι είδα έκπληκτος

έναν ηλικιωμένο κύριο να σπρώχνει

με δυσκολία ένα αναπηρικό αμαξίδιο.

Δυο νεαροί θαμώνες βγήκαν σβέλτοι

και τον βοήθησαν.

 

Ο πατέρας αυτός πόση αφοσίωση έδειχνε

πίσω απ’ το ταλαίπωρο βλέμμα του

και πόση στοργή για το ανάπηρο παιδί του.

Παραμέρισα,

δεν θέλησα μέσα στον οίκο αυτό να εισέλθω.

 

Καθώς απομακρυνόμουν

η σκέψη μου πήγε στην πόρνη.

 

Άραγε θα μπορέσω κάποτε κι εγώ να αξιωθώ

μια τέτοια ταπείνωση;

Μια τέτοια άφεση αμαρτιών;

 

Π. Γ.

Voyage, voyage (10): Μπάντεν Αυστρίας

 

Η στήλη «Voyage, voyage» είναι ένα είδος ταξιδιωτικών εντυπώσεων, με ποιητικό βλέμμα, από τουριστικούς ή προσκυνηματικούς τόπους του εξωτερικού ή της Ελλάδας, που επισκέφτηκα στο παρελθόν και που με ενέπνευσαν.

 

֎

 

 

ΑΝΟΙΧΤΑ ΠΑΡΑΘΥΡΑ

 

 

Είναι ένα θέμα αυτό με τα ταξίδια στο εξωτερικό. Επισκέπτεσαι χώρες πιο προηγμένες, πιο οργανωμένες και με καλύτερη συμπεριφορά πολιτών από τη δική σου, και, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, σε πιάνει απελπισία. Στη λουτρόπολη Μπάντεν της Αυστρίας, πριν από λίγα χρόνια, περίμενα μπροστά σε μια διάβαση, αναποφάσιστος για το αν έπρεπε να ανηφορίσω στο Πάρκο των ποιητών ή να επιστρέψω στο σημείο συνάντησης του γκρουπ. Ήταν και η απόλυτη ηρεμία του χώρου που με είχε συνεπάρει. Είχαν περάσει δύο, τρία, πέντε λεπτά, και μαζί μου περίμενε ένας οδηγός με το αμάξι του, αναμένοντας να δει τι θα κάνω. Ποιος θα το έκανε αυτό στην Ελλάδα; Όταν αντιλήφθηκα τι είχε συμβεί, βιάστηκα να περάσω απέναντι, ευχαριστώντας με μια μικρή υπόκλιση τον οδηγό για την υπομονή που είχε δείξει. Λίγα μέτρα, παρακάτω, στο σπίτι του Μπετόβεν (ένα από τα πολλά όπου διέμενε ο μουσουργός στην Κεντρική Ευρώπη) που είχε γίνει μουσείο, ήταν συνεχώς, συμβολικά, τα παράθυρά του ανοιχτά, υποδηλώνοντας την αέναη επικοινωνία καλλιτεχνών και κοινού διά μέσου της τέχνης. Οποιοδήποτε μουσείο στην Ελλάδα με ανοιχτά παράθυρα θα είχε υποστεί ανελέητο πλιάτσικο παραβατικών και μπαχαλάκηδων ή θα είχε γίνει στέκι κατάληψης περιθωριακών στοιχείων. Δεν γνωρίζω αν το πρόβλημα είναι πολιτικό, ιστορικό, υπαρξιακό, κοινωνικό, μεταφυσικό ή γονιδιακό. Σημασία έχει πως κάνοντας παρανάγνωση στους στίχους του Σεφέρη «όπου και να ταξιδέψω η Ελλάδα με πληγώνει...» (στίχοι που γράφτηκαν με βαθιά επίγνωση και συναίσθηση του βάρους της ιστορίας και των μνημείων αυτής της χώρας) δικαιούμαι, ανερυθρίαστα, να δηλώσω:

Όπου και να ταξιδέψω στο εξωτερικό, η επιστροφή πάντα θα με πληγώνει...

 

Π. Γ.

Σημειωματάριο (4)

 

 

ΣΗΜΕΙΩΜΑΤΑΡΙΟ (4)

 

 

(στη στήλη αυτή θα αναρτώνται 9 σκέψεις κάθε φορά, που σημειώθηκαν ακατέργαστες στο σημειωματάριο του κινητού μου τηλεφώνου)

 

֎

 

 

Παλιά ατζέντα. Τα ονόματα και τα τηλέφωνα γραμμένα με μολύβι. Τηλέφωνα που άλλαξαν, πρόσωπα που έφυγαν από τη ζωή. Σε κάποια άλλα τηλεφωνικά νούμερα το μολύβι έχει σβηστεί και δεν διακρίνεται καθαρά ο αριθμός. Μισοσβησμένα ονόματα, άκυρα, δυσανάγνωστα νούμερα, τσαλακωμένες σελίδες. Γιατί κρατώ, λοιπόν, ακόμη αυτήν την παλιά ατζέντα;

 

 

Λουφάζω και πάλι στην παλιά μουσική.  Camel, Deep Purple, Procol Harum, Emerson Lake and Palmer. Καταφεύγω ξανά στη χαμένη εφηβεία μου μήπως γλιτώσω από την κατακτημένη ενηλικίωσή μου.

 

 

Δυσκολεύεται να αποδεχτεί και να μεταβολίσει τη μεταφεμινιστική λογοτεχνία των καιρών του, που στρέφεται κατά της πατριαρχίας. Ίσως γιατί, από τα γεννοφάσκια του, ένιωσε στο πετσί του τη μητριαρχία.

 

 

Διαβάζω πως ο Πάπας επιπλήττει κάποιους μοναχούς και ιερείς στο Βατικανό επειδή γράφουν τα κηρύγματά τους με τη βοήθεια του ΑΙ. Ακόμη και την πίστη καβάλησε η τεχνολογία!

 

 

Τι ακατάσχετες φλυαρίες! Τι ανούσιος χαρτοπολτός! Τι λιπαρή ματαιοδοξία! σκέφτηκε το μικρό ποίημα αντικρίζοντας το πολυσέλιδο μυθιστόρημα. Κι έτσι, κομψό, ευέλικτο και αξιοπρεπές, το προσπέρασε.

 

 

Γέρασε. Πέθανε. Πέρασε. Ίσως ξεχαστεί. Όμως υπήρξε.

 

 

Λόγος στην αρχαία Ελλάδα σήμαινε και λόγος και Θεός. Ίσως γι’ αυτό η λογοτεχνία εμπεριέχει κάτι το Θείο.

 

 

Απορία από μαθητή μου της δεύτερης τάξης, μετά την ανάγνωση μιας ιστορίας στην αίθουσα: «Κύριε, πού πάνε τα παραμύθια όταν τελειώνουν;». Δεν ήξερα τι να του απαντήσω.

 

 

Ολοκλήρωσε την ακρόαση ενός σιντί με μουσική ενός βιρτουόζου τσελίστα. Η σιωπή που ακολούθησε της ακρόασης ήταν τόσο μεστή, σαν μια καινούρια, θεσπέσια μουσική.

 

(συνεχίζεται)

Βιβλιοπάζαρο και φέτος

 

ΒΙΒΛΙΟΠΑΖΑΡΟ ΚΑΙ ΦΕΤΟΣ

 

  

Υπογραφή βιβλίων και φέτος στο Φεστιβάλ βιβλίου της παραλίας Θεσσαλονίκης και θέλω να μοιραστώ μαζί σας μία μνήμη από το μακρινό καλοκαίρι του 2004. Είχα ξεσηκώσει τη Μαρία Κέντρου-Αγαθοπουλου να υπογράψουμε τα νέα, τότε, βιβλία μας στο περίπτερο του οίκου που μας στέγαζε, στην παραλία. Στην αρχή εκείνη ήταν διστακτική.

«Εγώ δεν είμαι για τέτοια, σαν εκδιδόμενοι θα είμαστε...» η αντίδρασή της.

Με τα πολλά την έπεισα.

Έγινε η ανακοίνωση των ονομάτων μας με επισημότητα από τα μεγάφωνα. Σταθήκαμε στο περίπτερο σχεδόν δύο ολόκληρες ώρες και υπογράψαμε μόλις από ένα αντίτυπο έκαστος. Εκείνη μια εξαιρετική συλλογή διηγημάτων, εγώ ένα πολλά υποσχόμενο μυθιστόρημα. Η Μαρία έδειχνε ανήσυχη.

«Μα, μόνο να τα ξεφυλλίζουν και να μην αγοράζουν!» άρχισα κι εγώ να γκρινιάζω.

Κάποια στιγμή ένας περίεργος τύπος, κάπως αλλοπαρμένος, άρχισε να μας δίνει συγχαρητήρια και να μας λέει συνεχώς «καλή επιτυχία». Έφυγε δίχως να αγοράσει.

Έκανα ένα πικρό σχόλιο αμέσως μετά, του στιλ:

«Πιο χρήσιμο θα ήταν να αγόραζες παρά να μας ευχόσουν» ή κάτι τέτοιο.

Η Μαρία με μάλωσε:

«Μη φέρεσαι έτσι στους ανθρώπους! Ποιος λέει σήμερα στον άλλον καλή επιτυχία; Γνωρίζεις πολλούς από τον χώρο μας να το κάνει;» με κατακεραύνωσε.

Πήγαμε μετά στο Ντορέ να φάμε τα αγαπημένα της μπιφτεκάκια με πουρέ μήπως ξεχάσουμε το χαμένο δίωρο στο όρθιο προς άγραν αναγνωστών. Είχε αρχίσει άλλωστε, κατά το συνήθειο του καιρού, να ψιχαλίζει.

Τις προάλλες, πάντως, στην παραλία, τουλάχιστον δεν έβρεξε. Οι θεοί, παραδόξως, στάθηκαν συμπαραστάτες στο βιβλιοπάζαρο. Υπέγραψα κάποια αντίτυπα, μίλησα με κόσμο, το χάρηκα αρκετά. Μία κυρία διαβάζοντας το οπισθόφυλλο του βιβλίου μου είπε πως ήταν έτοιμη να το αγοράσει, αλλά επειδή μιλάει για Κισλόφσκι το αφήνει. Χαμογελαστός τής ευχήθηκα καλό καλοκαίρι.

Με τη Μαρία έχουμε χρόνια να τα πούμε. Εύχομαι και ελπίζω να είναι καλά. Της στέλνω με αυτό το μικρό κείμενο την αγάπη μου.

 

Π.Γ.

Φεστιβάλ βιβλίου στην παραλία

 

45ο ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΒΙΒΛΙΟΥ

ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΛΙΑ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

 

Το Σάββατο, 27 Ιουνίου, στις 9 το βράδυ, στο περίπτερο Σ. ΕΚ. Β (αριθμός 89-90), στην παραλία της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του 45^ου Φεστιβάλ Βιβλίου, θα υπογράψω αντίτυπα του πρόσφατου μυθιστορήματός μου Η μελωδία των αγαλμάτων (Βακχικόν, 2026). Ευκαιρία να βρεθούμε από κοντά και να τα πούμε.

Π. Γ.

Η αναγνωστική πρόταση του μήνα: J. M. Goetzee, Η ελπίδα

 

         

    Η ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

 

[Μία φορά κάθε μήνα θα προτείνεται από το blog ένα βιβλίο, πρόσφατης ή παλαιότερης κυκλοφορίας ως αναγνωστική πρόταση. Για αυτόν τον μήνα θα μας απασχολήσει η συλλογή διηγημάτων του J. M. Goetzee Η ελπίδα και άλλες ιστορίες (εκδ. Διόπτρα, 2026, μτφρ. Χριστίνα Σωτηροπούλου)]

●

 

σ. 90: «Σκέφτηκα ότι ο κόσμος ανέχεται τη σφαγή των ζώων μόνο και μόνο επειδή δεν βλέπει τη διαδικασία».

σ. 81: «Δεν είναι κακό να κάνει κανείς το καθήκον του. Το καθήκον είναι αυτό που κάνει τον κόσμο να γυρίζει, όχι η αγάπη».

σ. 74: «Όχι, δεν υπάρχει Θεός. Αλλά, τουλάχιστον, στον κόσμο για τον οποίο εύχομαι και προσεύχομαι να υπάρχει, κάθε ψυχή θα έχει μια ευκαιρία».

σ. 67: «Αν ήταν όλοι σαν εσένα, το ανθρώπινο είδος δεν θα είχε επιβιώσει κατά την εποχή των Παγετώνων».

 

Είναι ελάχιστες μόνο από τις αρκετές, υπαρξιακού τύπου, φράσεις-ευφυολογήματα που αναφέρει η Ελίζαμπεθ Κοστέλο (ηρωίδα και παλαιότερων βιβλίων του συγγραφέα) στην πρόσφατη συλλογή διηγημάτων του Η ελπίδα και άλλες ιστορίες. Αν εξαιρέσουμε τις δύο πρώτες ιστορίες του βιβλίου που έχουν κάποια αφηγηματική αυτονομία, οι υπόλοιπες έξι σχετίζονται μεταξύ τους, είναι αλληλένδετες και, κατά κανόνα, φωτογραφίζουν μια ηλικιωμένη γυναίκα στο λυκόφως της ζωής της, που ζει σε ξένη χώρα, είναι διάσημη συγγραφέας και έρχεται σε επικοινωνία (όσο αυτό είναι εφικτό) με τα παιδιά της και τη νύφη της, που αγωνιούν για το μέλλον και την εξέλιξη της υγείας της.

Μέσα απ’ όλες τις ιστορίες ο αναγνώστης θα προβληματιστεί βαθιά για μεγάλα θέματα της ζωής και της λογοτεχνίας, όπως τα γηρατειά, ο θάνατος, η πολυπλοκότητα των ανθρώπινων σχέσεων, η σχέση ανθρώπων-ζώων, η αίσθηση του καθήκοντος και η συνύπαρξη ανθρώπων με διαφορετικές αντιλήψεις και στάσεις ζωής, η ανεκτικότητα, η ευθανασία ως διέξοδος στην άνοια των ηλικιωμένων, που χάνουν την αξιοπρέπειά τους.

Ωστόσο, αν κάτι ξεχωρίζει και υπερτερεί σ’ αυτές τις άκρως ενδιαφέρουσες ιστορίες του βραβευμένου με Νόμπελ (2003) Νοτιοαφρικανού συγγραφέα, είναι η αίσθηση μιας υπαρξιακής παραδοξότητας και μιας υψηλής φιλοσοφικής ενατένισης της ζωής, που αποτυπώνεται ανάγλυφα ιδίως μέσα από τους διαλόγους των ηρώων του.

 

Δείγμα γραφής (σ. 118)

 

Όμως, πιάνομαι από μια τελευταία πεποίθηση: ότι το κοτοπουλάκι που μου εμφανίστηκε στην οθόνη χτες το βράδυ εμφανίστηκε για συγκεκριμένο λόγο, εκείνο και τα άλλα αμελητέα όντα των οποίων οι δρόμοι συναντήθηκαν με τον δικό μου καθώς όδευαν προς τον θάνατο.

Για εκείνα γράφω. Οι ζωές τους είναι πολύ σύντομες και τόσο εύκολα ξεχνιούνται. Είμαι το μόνο πλάσμα στο σύμπαν που ακόμη θυμάται, αν αφήσουμε κατά μέρος τον Θεό. Όταν φύγω από εδώ, θα υπάρχει μόνο το κενό. Θα είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Γι’ αυτό γράφω για εκείνα και γι’ αυτό ήθελα να διαβάσεις για εκείνα. Για να αφήσω σ’ εσένα την ανάμνησή τους. Αυτό είναι όλο.

 

Π. Γ.

Δωδέκατος παίκτης (10)-Ντριπλέρ

 

ΔΩΔΕΚΑΤΟΣ ΠΑΙΚΤΗΣ

 

 

(σ’ αυτή τη στήλη δημοσιεύονται για πρώτη φορά –ή αναδημοσιεύονται– διηγήματά μου αναφορικά με το ποδόσφαιρο)

 

 

֎

Ντριπλέρ

 

 

 

Είχα χρόνια να τον συναντήσω στη γειτονιά. Τον πέτυχα στην ουρά ενός ταμείου στον Σκλαβενίτη, επί της Παπαναστασίου, και θυμήθηκα τα παλιά. Τριγυρνούσε τη δεκαετία του ογδόντα στη γειτονιά με μια δερμάτινη μπάλα σε ένα φιλεδάκι,  ψάχνοντας συμπαίκτες στις αλάνες και στο βοηθητικό γηπεδάκι, πίσω από το γήπεδο του Άρη, για να στήσουν διπλό. Όσοι αποφασίζανε να παίξουν μαζί του δεινοπαθούσαν. Φοβερός τεχνίτης και ντριπλέρ, δεν μπορούσες να του πάρεις την μπάλα από τα πόδια ακόμα κι αν είχες μπάρμπα τον ίδιο τον Θεό. Έμπαινε και στα γήπεδα των μεγάλων ομάδων της πόλης, του Άρη, του ΠΑΟΚ και του Ηρακλή, κατέβαινε, άγνωστο πώς, στο ημίχρονο στον αγωνιστικό χώρο και τάραζε στις ντρίπλες τους αναπληρωματικούς των ομάδων, που έτριβαν τα μάτια τους με αυτόν τον απίθανο τύπο, που είχαν μπλέξει. Είχε σχετικά μακρύ μαλλί, κάπως γλιτσερό, και φορούσε πάντα φτηνές ελβιέλες στα πόδια. Ένα φαρδύ πουκάμισο χυνόταν ανέμελα πάνω από τη φόρμα. Κανείς δεν γνώριζε πώς ζούσε, πού έμενε, πώς τα έφερνε βόλτα. Μέχρι και την πρώτη δεκαετία του νέου αιώνα έκανε το ίδιο ακριβώς πράγμα. Γυρνούσε με μια μπάλα υπό μάλης ψάχνοντας πιτσιρικάδες ή και μεγαλύτερους για να τους ταράξει στις ντρίπλες. Την περίπτωσή του την αναφέρει σε κάποιο βιβλίο του και γνωστός διηγηματογράφος της πόλης μας, που πέρασε κι αυτός τα νεανικά του χρόνια στο Χαριλάου.

Τον γνώρισα με το πρώτο. Ο χρόνος που μεσολάβησε δεν τον είχε αλλοιώσει σημαντικά. Θα πρέπει να είχε περάσει κατά πολύ τα εβδομήντα, όμως το στιλ του πάντα αέρινο και νεανικό. Φορούσε κάτι χιλιοφορεμένα αθλητικά και έβαζε σε μια σακούλα τα λιγοστά του ψώνια. Δεν άντεξα να μην του μιλήσω:

«Ο Ορέστης δεν είσαι;» τον ρώτησα.

«Κάπου σε θυμάμαι· είσαι παλιός Χαριλιώτης;» ρώτησε στρέφοντας πάνω μου το κουρασμένο βλέμμα του.

«Ναι, παίζαμε πριν από χρόνια μπάλα στις αλάνες, πίσω από τον Άρη, εκεί που σήμερα έχει γίνει πάρκο».

Χαμογέλασε αχνά.

«Τι χρόνια!» σιγομουρμούρισε κάπως συγκινημένος.

Πήρα θάρρος και συνέχισα.

«Σε θυμάμαι, ρε Ορέστη, ένα απόγευμα στο Χαριλάου, σε ένα ματς Άρης-Ιωνικός, που είχες ταράξει στις ντρίπλες όλη την ομάδα του Άρη και επί δεκαπέντε ολόκληρα λεπτά κανείς δεν μπορούσε να σου πάρει την μπάλα από τα πόδια».

Μια πίκρα απλώθηκε ξαφνικά στο πρόσωπο του. Με κοίταξε μια τελευταία φορά στα μάτια, σήκωσε τη σακούλα με τα ψώνια, «αυτά περάσανε, αγόρι μου· τώρα μας ντριπλάρει ο Θεός! Κανείς μας δεν του παίρνει την μπάλα από τα πόδια!» μου είπε, και βιάστηκε να φύγει, άρον άρον, από το κατάστημα.

Ταχυδρομικό κυτίο (7): Christina Rossetti και Λεβίνα

 

ΤΑΧΥΔΡΟΜΙΚΟ ΚΥΤΙΟ (7)

 

 

(στη στήλη αυτή θα αναρτάται σύντομο σχόλιο για κάποιο ή κάποια από τα βιβλία που, κατά καιρούς, δέχομαι με το ταχυδρομείο)

 

●

 

Η Ευσταθία Δήμου έχει προλάβει να κομίσει στα Γράμματα σημαντικά κι ενδιαφέροντα πράγματα με πολλές ιδιότητες. Φιλόλογος, ερευνήτρια, δοκιμιογράφος, ποιήτρια, πεζογράφος αλλά και μεταφράστρια και ανθολόγος και επιμελήτρια ύλης λογοτεχνικών περιοδικών.

Δύο πρόσφατα βιβλία (του 2026) που έλαβα με το ταχυδρομείο και που μου έκαναν εντύπωση είναι το «Christina Rossetti» (Οι εκδόσεις των Φίλων, Αθήνα, 2026), όπου η Δήμου έχει κάνει τη μετάφραση των ποιημάτων κι έχει γράψει την εισαγωγή, και το πρώτο τεύχος του περιοδικού «Λεβίνα» για τη σατιρική λογοτεχνία (εκδ. Κουκκίδα, Ιανουάριος-Ιούνιος 2026), στο οποίο η Δήμου επέλεξε κι επιμελήθηκε την ύλη του, γράφοντας παράλληλα το εκδοτικό σημείωμα.

Αναφορικά με το «Christina Rossetti» η Δήμου αναφέρει στην εισαγωγή της πως η ποίηση της εν λόγω Αγγλοϊταλίδας ποιήτριας «διατηρεί και υπερασπίζεται έναν ευλαβικό τόνο από την αρχή μέχρι το τέλος». Παρακάτω αναφέρεται πως «η ποίηση της αναδίδει το άρωμα της εποχής και οι φόρμες στις οποίες είναι γραμμένα τα περισσότερα από τα ποιήματά της καθιστούν την ανάγνωσή τους μια απολαυστική εμπειρία». Για να καταλήξει η μεταφράστρια πως «το ιδιαίτερο κλίμα και η ατμόσφαιρα της Rossetti διχάζονται και επανενώνονται σε δύο μάλλον αντιθετικές μεταξύ τους συνθήκες: τον παιγνιώδη τόνο και τη βαθιά τραγικότητα» (σ. 11)

           

                        Δείγμα γραφής (σ. 73)

 

      [Διαμάντι ή κάρβουνο;…]

 

Διαμάντι ή κάρβουνο;

Διαμάντι, παρακαλώ.

Ποιος νοιάζεται για ένα άχρηστο κάρβουνο

κάτω από τον καλοκαιρινό ουρανό;

 

Διαμάντι ή κάρβουνο;

Κάρβουνο, παρακαλώ.

Κάποιος νοιάζεται για το κάρβουνο

την ώρα που παγώνει το νερό.

 

 

Το περιοδικό «Λεβίνα», που το χάρηκα ιδιαίτερα και απόλαυσα την ύλη του, εκτός του εκδοτικού σημειώματος, περιλαμβάνει ένα δοκίμιο για την Ανατομία της σάτιρας του Gilbert Highet (μτφρ. Ευσταθίας Δήμου), επιλεγμένη σατιρική ελληνική ποίηση και πεζογραφία αλλά και ακόμη μία μελέτη, ξένη ποίηση, το Από το Σατιρικό παρελθόν, μια ανθολόγηση του έργου του Γεώργιου Σουρή και κριτικό κείμενο της επιμελήτριας ύλης για τη σατιρική ποίηση του Θεοδόση Βολκώφ και του Ορφέα Απέργη.

Η Ευσταθία Δήμου στο εκδοτικό σημείωμα, μεταξύ άλλων, επισημαίνει για το περιοδικό πως «Η Λεβίνα έρχεται για να καλύψει ένα κενό ή μάλλον για να το αναδείξει. Κενό όχι μόνο στα σύγχρονα ελληνικά γράμματα και τις τέχνες, αλλά και στην ίδια τη ζωή μας που μοιάζει βυθισμένη στη σοβαρότητα, την τυπικότητα, τη σύμβαση». Προσυπογράφω αυτήν την άποψή της και με τα δύο χέρια, αναπολώντας τις ατέλειωτες ώρες που, προσωπικά, βυθίστηκα ως αναγνώστης για ολόκληρες δεκαετίες σε βιβλία «σοβαρά» (ή μήπως απλώς σοβαροφανή;), μελαγχολικά, δακρύβρεχτα και τετριμμένα, αναζητώντας μάταια λίγα ψήγματα χιούμορ από τους συγγραφείς τους, που είχαν πάρει τη ζωή (τη δική τους αλλά και των άλλων) τόσο μα τόσο σοβαρά.

 

          Επιλογή από την ύλη του περιοδικού

        (σ. 34, ποίημα του Γιάννη Ν. Κυριαζή)

 

       Οι τελευταίοι

 

Από τις παρελάσεις

πρόσεξε μη γελάσεις

μ’ αρέσουνε οι τελευταίοι

που είναι κοντοί μα και ωραίοι

 

Χωρίς της φύσεως να ’χουν το δώρο

Με κυάλια βλέπουν τον σημαιοφόρο.

Αδιάφοροι, με δίχως βήμα…

Μόνο γι’ αυτούς αξίζει ποίημα.

 

Π. Γ.

ΤΕΧΝΕΣ OnLine-Κριτική

 

                                                Μια κριτική (σχόλιο) του Κώστα Τραχανά 

                                         για το βιβλίο μου Η μελωδία των αγαλμάτων

https://www.texnesonline.gr/2026/06/blog-post_95.html

Συνέντευξη του Π. Γούτα στην book press

 

                                      ΣΥΝΕΝΕΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΑΓΟΡΑΣΤΟ 

                                  ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ BOOK PRESS

https://bookpress.gr/sinenteuxeis/ellines/26113-5-lepta-me-ton-panagioti-goyta-sto-teleftaio-mythistorima-mou-mia-olokliri-epoxi-anavionei-se-ena-bar